“Welke AI moet ik nemen” is na “waar begin ik” verreweg de vaakst gestelde vraag op onze meetups. Het korte antwoord: begin met ChatGPT Plus. Voor circa 80 procent van wat een MKB-bedrijf met tekst doet, is dat de juiste keuze.

Het langere antwoord is dat ChatGPT, Claude en Microsoft Copilot een net iets ander karakter hebben. Hieronder staat per tool waar die in uitblinkt, wat je betaalt, en wanneer je beter een van de andere twee kunt nemen. Wie nog twijfelt of AI überhaupt iets toevoegt voor het eigen bedrijf, leest eerst waar begin je met AI.

ChatGPT. De standaard.

ChatGPT van OpenAI is het bekendste model en in de praktijk ook het meest toegankelijke. De gratis versie geeft beperkte toegang tot het instapmodel (ongeveer tien berichten per vijf uur op het standaardmodel, daarna een lichter mini-model). Bruikbaar om kennis te maken, te krap voor dagelijks werk.

De Plus-versie kost rond de 23 euro per maand inclusief BTW in Nederland. Daarvoor krijg je toegang tot het huidige topmodel van OpenAI, een ruimer berichtenquotum, en de mogelijkheid om Custom GPTs te maken: kleine voorgeconfigureerde assistenten met je eigen instructies en bronbestanden, die je binnen je team kunt delen. Voor offertes, e-mails, productbeschrijvingen en samenvattingen werkt dit ruim voldoende.

Voor teams bestaat ChatGPT Business: sinds april 2026 verlaagd naar 20 dollar per gebruiker per maand op jaarcontract (25 dollar bij maandbetaling), met een minimum van twee zitplaatsen. Het belangrijkste verschil met Plus zit niet in het model, maar in de garantie dat jouw data niet voor modeltraining wordt gebruikt. Voor wie regelmatig klantinformatie verwerkt, is dat het stapje waard. Zie ook AI en de AVG.

Goed voor: dagelijks tekstwerk, brainstormen, vertalen, eerste versies. Verreweg het breedste aanbod aan functies en integraties.

Minder goed voor: heel lange documenten in één keer (boven circa 300 pagina’s loopt het op een Plus-account tegen grenzen aan).

Claude. Voor zwaar werk.

Claude van Anthropic heeft een trouwere achterban onder ondernemers die wat zwaarder werk doen: lange contracten, juridische analyses, gedetailleerde rapporten. De prijs van Claude Pro is vergelijkbaar met ChatGPT Plus (20 dollar per maand, dus rond de 23 euro inclusief BTW). Een Team-abonnement begint bij vijf gebruikers en kost 25 dollar per zitplaats per maand op jaarbasis.

Twee dingen onderscheiden Claude in de praktijk. Ten eerste een groter werkgeheugen: het model kan 200.000 tokens (ongeveer 150.000 woorden, of zo’n 400 pagina’s tekst) in één gesprek verwerken zonder eerdere context te vergeten. Voor een 80-pagina aanbesteding of een dik klantcontract scheelt dat. Ten tweede schrijft Claude in onze ervaring iets neutraler Nederlands. Minder Amerikaanse marketing-toon, dichter bij wat een Twents MKB-bedrijf normaal de deur uit doet.

Claude Projects is de equivalent van Custom GPTs: een vaste werkomgeving met je eigen bestanden en instructies. Werkt iets soepeler voor één persoon die diep met één onderwerp bezig is. Custom GPTs zijn beter als je iets met collega’s of klanten wilt delen.

Goed voor: lange documenten doorploegen, juridisch en financieel werk, langere stukken schrijven, code.

Minder goed voor: iemand die nog nooit met AI heeft gewerkt en gewoon snel iets wil typen. ChatGPT is daar wat toegankelijker en heeft meer Nederlandstalige uitleg en cursusmateriaal omheen.

Microsoft 365 Copilot. Voor wie al in Microsoft leeft.

Copilot is anders dan de andere twee. Het is geen losse chatbot, maar een laag die bovenop je Microsoft 365 zit. Het leest mee in Outlook, Word, Excel, PowerPoint en Teams, en kan op basis van die context werken: een mail samenvatten, een Word-document herschrijven, notulen uit een Teams-meeting halen, een grafiek uit een Excel-tabel.

Sinds december 2025 bestaat er een aparte versie voor MKB: Microsoft 365 Copilot Business, ongeveer 21 euro per gebruiker per maand voor bedrijven tot 300 medewerkers. De grotere variant (Copilot Enterprise) zit rond de 30 euro. Beide vereisen een bestaand Microsoft 365 Business Standard, Business Premium of Enterprise-abonnement. Optellen dus: Copilot komt boven op de circa 12 euro per maand die je al voor Microsoft 365 betaalt.

Voor wie alle communicatie via Outlook en Teams loopt, en documenten in Word en SharePoint staan, is dat een sterk argument. Copilot ziet de context die ChatGPT en Claude niet hebben. Voor wie Gmail en Google Docs gebruikt, of vooral Apple-apparaten, valt dat voordeel weg.

Goed voor: e-mail- en agendaverkeer dat al in Outlook zit, samenvattingen van vergaderingen in Teams, Excel-werk waar veel data al klaarstaat.

Minder goed voor: bedrijven die niet in het Microsoft-ecosysteem zitten, of die het maximale uit de techniek willen halen. Los van M365 is Copilot beduidend minder krachtig dan ChatGPT of Claude.

Welke moet je nemen? Het advies.

Voor de meeste lezers: ChatGPT Plus. Het is de breedste tool, het meest geschikt voor leren, en in de praktijk volstaat het voor de taken waar MKB-bedrijven AI voor inzetten. Begin daar twee maanden, doe één concrete taak, en kijk waar je tegenaan loopt.

Drie uitzonderingen waar een ander model meer oplevert:

  • Veel met lange documenten, contracten of juridische tekst: kies Claude Pro. Het verschil in werkgeheugen merk je vanaf de eerste week.
  • Alle communicatie en bestanden al in Microsoft 365: kies Copilot Business. De integratie is het halve werk.
  • Klantdata in het spel: kies een zakelijk abonnement (ChatGPT Business, Claude Team of Copilot Business) in plaats van een persoonlijk Plus-account. Het verschil zit in de verwerkersovereenkomst, niet in het model.

Wat we afraden: alle drie tegelijk uitproberen. Het is verleidelijk, want elk model heeft zijn eigen fans en YouTube-kanalen. Maar je leert beter prompten door één tool drie maanden te gebruiken dan door drie tools elk een week. Na twee maanden weet je waarom je iets mist. Dan kun je overstappen of een tweede ernaast leggen. Niet eerder.

Wat de totale jaarkosten zijn als je het serieus inzet, staat in wat kost AI eigenlijk.